Węgry
wegry1.blog.interia.pl
<< Styczeń 2012
PonWtŚrCzwPiąSobNie
1
2345678
9101112131415
16171819202122
23242526272829
3031
Notki
2008-12-11 Érd
Érd - miasto w środkowych Węgrzech, w komitacie Peszt, na południowy zachód Budapesztu. Około 57,2 tys. mieszkańców. Miasto partnerskie z miastem Lubaczów(Polska)Miejscowość ta leży nad Dunajem, rozciąga się na wschód od Tarnók i na południowy-zachód od Diósd, przy zbiegu krajowych dróg nr 6 i 7. Od 1979 roku posiada prawa miejskie. Miasto z powodu swej rozległości jest podzielone na kilka dzielnic. Ważniejsze z nich to: Tusculanum, Érdliget, Ófalu-Óváros (Starówka, przy Dunaju), Érd-parkváros, Postás-telep, Újfalu (Erzsébetváros), Újtelep.
2008-10-22 Zalaegerszeg

Zalaegerszeg - miasto na Węgrzech, stolica komitatu Zala. Leży po obu stronach rzeki Zala. Liczba ludności ok. 62 000. Zalaegerszeg jest uważane za jedno z najbardziej zielonych i kwitnących miast węgierskich. Odległość między miastem a Budapesztem wynosi ok. 213 km.

Na uwagę zasługuje interesujące Göcsej Múzeum.

2008-08-09 Stan obecny (podzial administracyjny)
Dzisiejszy podział administracyjny Węgier jest trzystopniowy. Obszar państwa jest podzielony na komitaty (megye; obecnie 19), które dzielą się na powiaty (dawniej járás, obecnie kistérség - 168), a te - na gminy (települései - miejskie város, obecnie 214, oraz wiejskie község i nagyközség, obecnie 2898). Rangę równą komitatom mają miasta na prawach komitatu (megyei jogú város, obecnie 23). Szczególny status, równy komitatowi, ma stołeczny Budapeszt (főváros), który dzieli się na dzielnice (kerület). Jednostki podziału administracyjnego Węgier są zarówno jednostkami administracji rządowej, jak i samorządu terytorialnego.

Dla celów statystyki wspólnotowej komitaty Węgier zgrupowano w systemie NUTS w 7 regionów:

* zachodni kraj zadunajski,
* środkowy kraj zadunajski,
* południowy kraj zadunajski,
* środkowe Węgry,
* północne Węgry,
* południowa Wielka Nizina,
* północna Wielka Nizina.
2008-05-28 Pensjonaty, motele, gospody
Bardzo liczne na Węgrzech, różnią się od hoteli głównie mniejszymi rozmiarami i tym, że prawie bez wyjątku należą do prywatnych właścicieli.

Ponieważ pojawiły się stosunkowo niedawno, prawie wszystkie mają nowoczesną (nierzadko interesującą) architekturę i wystrój.

Pensjonaty (panzió) są zazwyczaj usytuowane na skraju centrum miasta lub na przedmieściach. Często są to wille z kilkoma pokojami i wspólną łazienką, kuchnią i salonem.

Jako że znacznie różnią się standardem, warto je przed podjęciem decyzji obejrzeć. Ceny wynoszą ok. 5000–13 000 Ft za pokój (w dużych miastach nieco więcej, a w Budapeszcie cena może ulec podwojeniu).
2008-04-25 Wodne Miasto
Dzisiaj jest tu prawie pusto, tylko na niektórych pochyłościach stoi jeszcze trochę starych kamienic i rezydencji. Większość uliczek to stopnie wznoszące się od głównej Fö utca. Niektóre z nich wciąż jeszcze oświetlają lampy gazowe - w mgliste wieczory wyglądają jak z powieści Dickensa. Od Batthyány tér miasto rozrasta się w kierunku południowym.

Główny plac Wodnego Miasta, nazwany Batthyany tér od nazwiska XIX-wiecznego premiera, początkowo nosił nazwę Bomba tér (plac Bomba) od usytuowanego tutaj składu amunicji. Obecnie, jako miejsce istniejącego od lat targu oraz podziemnego skrzyżowania linii nr 2 metra z kolejką HÉV do Szentendre, jest zawsze pełen handlarzy i przyjezdnych. Po prawej stronie targu znajduje się stojący niżej dwupiętrowy budynek, który zwyczajowo nazywa się Gospodą pod Białym Koniem, gdzie podobno zatrzymał się Casanova. Teraz jest tam nocny klub noszący jego imię. Na południowym rogu placu kościół parafialny Wodnego Miasta, z dwiema wieżami, pyszni się herbami Budy umieszczonymi na tympanonie.

Idąc na południe wzdłuż Fö utca, turysta zobaczy kryty płytami z polichromią spiczasty kościół - na Szilágyi Dezsö tér - oraz pływający hotel przycumowany przy nabrzeżu. To tutaj w mroźny styczniowy dzień 1945 r. strzałokrzyżowcy zmasakrowali setki żydów i wrzucili ich ciała do rzeki; Eichmann i esesmani uciekli wtedy z miasta, które już otaczała Armia Czerwona. Nie zwracająca uwagi płyta upamiętnia ofiary mordu. Nieco dalej, z lewej strony pod nr. 30 widać stary kościół kapucynów z charakterystycznymi tureckimi łukami okiennymi. Kilka przecznic dalej jest Clark Ádám tér dochodzący do mostu łańcuchowego.
Majestatyczny most łańcuchowy (lánchid) zajmuje specjalne miejsce w sercach Węgrów. Stanowił pierwsze stałe połączenie Budy i Pesztu, a był też symbolem... obywatelskiej cierpliwości. Oddziały austriackie bezskutecznie próbowały zniszczyć go w 1849 r., natomiast w 1945 r. padł ofiarą Wehrmachtu, który, chcąc zaszachować Armię Czerwoną, zaminował wszystkie mosty w Budapeszcie. Rekonstrukcja mostu była jednym z pierwszych przedsięwzięć po wojnie. Oddano go do użytku 21 .XI.1949 r., dokładnie w setną rocznicę otwarcia.

Most był pomysłem hrabiego Istvána Széchenyiego, kochającego konie anglofila, pasjonata-wynalazcę, który między innymi był założycielem Węgierskiej Akademii Nauk oraz przywiózł na Węgry maszynę parową. Pracami nad budową mostu, zaprojektowanego przez Williama Tierney Clarka, kierował szkocki inżynier Adam Clark (nie byli krewnymi), który potem osobiście sprzeciwił się austriackim próbom zniszczenia obiektu przez zatopienie skrzyń z łańcuchami. Széchenyi zmarł w Döbling (pod Wiedniem) w zakładzie dla obłąkanych - będąc zdrowym na umyśle, popełnił samobójstwo. Był świadkiem tryumfu (oraz późniejszej klęski) Kossutha i rewolucji 1848 r. Adam Clark poślubił Węgierkę i osiadł w Budapeszcie. Clark wybudował również tunel (alagút) pod Wzgórzem Zamkowym, aby, jak żartowali budapeszteńczycy, dawał schronienie mostowi podczas deszczu.
2008-03-04 Węgry
Kraina słońca i wina. Tu można skorzystać z unikatowych na świecie leczniczych wód termalnych. Położone wśród malowniczych wzgórz największe w Europie Środkowej jezioro Balaton zachęca do wypoczynku, a tętniący życiem przepiękny Budapeszt dostarczy nawet najwybredniejszym gościom wiele niezapomnianych wrażeń.

Wszystkim atrakcjom zaś doda pikanterii wspaniała węgierska kuchnia. Chociaż w atrakcyjności turystycznej Węgier nie bez znaczenia są walory przyrodnicze, swoją pozycję w turystyce międzynarodowej zawdzięczają one jednak przede wszystkim specyficznym cechom kultury narodowej (odrębność etniczna, kultywowane tradycje historyczne) oraz szerokim możliwościom lecznictwa uzdrowiskowego.

Również w innych rejonach kraju można podziwiać dobrze zachowaną barokową architekturę i przy okazji napić się doskonałego wina. Dużą popularnością wśród obcokrajowców cieszy się jezioro Balaton, liczne uzdrowiska cieplicowe (m.in. Heviz, Hajduszoboszlo, Harkany) a także niektóre miasta: Pecz, Eger, Debreczyn. Licznie odwiedzane są parki narodowe, zwłaszcza na Wielkiej Nizinie Węgierskiej i tradycyjne obszary produkcji win (Tokaj, Badacsony).

Najczęściej odwiedzany jest Budapeszt, który zachwyca wspaniałą monumentalną architekturą. Stolica Węgier jest dziś dwumilionowym miastem usytuowanym w środku Europy. Podzielony jest rzeką Dunaj, która dzieli Węgry, Budę i Peszt również pod względem kulturowym. Charakter mieszkańca Pesztu różni się od mieszkańca Budy. Goszczący w mieście, spacerując po ulicach, placach Budy i Pesztu może odczuwać jakby rzeczywiście odbywał podróż w czasie. Buda i Peszt nie są tylko po prostu pięknym miastem, lecz mimo wszystkiego pięknym. Być może dlatego też jest przez wielu lubiane.
2008-02-24 Geografia Węgier
Węgry często kojarzą się z krajem dość jednolitym, równinnym i monotonnym pod względem ukształtowania powierzchni. W istocie wygląda tak jedynie krajobraz Niziny Węgierskiej, zwanej też Panońską, która obejmuje większą część państwa, ale jednak nie cały kraj.

Jest ona olbrzymią kotliną otoczoną przez pasma gór leżące poza granicami kraju: Karpat, Alp i Gór Dynarskich. Gleby są tu wyjątkowo żyzne. Większość jej obszaru zajmują tereny rolnicze.

Nizinna kotlina dzieli się na dwie części. Największą powierzchnię zajmuje Wielka Kotlina Węgierska. Na północny - zachód od niej leży mniejsza Mała Kotlina Węgierska.

Krajobraz Węgier może jednak często zaskakiwać rozmaitością. Obydwie kotliny rozdziela pasmo Średniogórza Zadunajskiego. Wzgórza, które je budują osiągają w Górach Wyszehradzkich nad Dunajem wysokość 757 m n.p.m. Sama rzeka, przepływając z Małej Kotliny do Wielkiej tworzy malowniczy przełom, który wita przyjeżdżających do Budapesztu od strony Słowacji.

Najrozleglejszą część średniogórza stanowi pasmo: Las Bakoński. Średniogórze od południa opiera się o podłużne jezioro Balaton wypełniające tektoniczne zapadlisko. Powulkaniczne stożki o zadziwiających, ostrych kształtach przeglądają od północy w wodach jeziora. Sam akwen rozdzielony jest przez skalisty półwysep Tihany, który jest dawną kalderą, czyli kraterem powstałym po zapadnięciu się wulkanu.

W granicach Węgier znalazły się także fragmenty pasm otaczających Kotlinę Węgierską. Na granicy z Austrią leży najdalej na wschód wysunięte pasmo Alp. Najwyższy szczyt Alp Węgierskich - Írottkö liczy jednak zaledwie 883 m n.p.m.

Najwyższy szczyt Węgier - Kékes (1015 m n.p.m.) znajduje się w karpackim paśmie Mátra. Mimo, że na sam szczyt można wjechać samochodem góry mogą zadziwić dużymi różnicami wysokości, gdyż wnoszą się prawie 900 m ponad dnem Wielkiej Kotliny.

Zdecydowanie bardziej dzikie są leżące bardziej na wschód Góry Bukowe (Bükk). Zbudowane ze skał wapiennych skaliste szczyty wznoszą się rozległymi połaciami lesistymi.

Najdalej na wschód wysuniętym pasmem węgierskich Karpat są wzgórza Zemplén. Na ich południowym krańcu samotnie wznosi góra Tokaj. To z winogron zebranych na południowych jej stokach, rosnących na żyznych powulkanicznych glebach, dojrzewających w słońcu odbitym od wód Cisy wyrabia się jedne z najlepszych win świata. Na południu kraju wznosi się jeszcze jedno odosobnione pasmo - Mecsek - ponad miastem Pecz.

Otoczone ze wszystkich stron górami Węgry posiadają klimat znacznie bardziej kontynentalny niż sąsiednie kraje. Lato jest tu długie i upalne. Średnie temperatury lipca wynoszą od 20 do 23°C. Zimy są krótkie i na ogół bezśnieżne, jednak mogą być czasami mroźne. Średnia temperatura stycznia waha się od -1 do -3°C. Pokrywa śnieżna zalega jedynie w górach.

Główną rzeką Węgier jest Dunaj. Jako, że jedynie ona odwadnia całą Wielką Kotlinę, do niej uchodzą wszystkie pozostałe rzeki węgierskie. Drugą co do wielkości jest Cisa, trzecią Drawa - leżąca na granicy z Chorwacją.

Jezior w kraju jest niewiele, za to okazały Balaton liczy aż 592 km2. Jest przy tym wyjątkowo płytki, jego średnia głębokość to zaledwie 4 m.

Piaszczyste plaże na południowym brzegu pozwalają na bezpieczną kąpiel. Można wejść w wodę na znaczną odległość cały czas czując pod nogami dno.

Są też w Węgrzech niewielkie jeziora słone jak Fehérto koło Segedynu czy powulkaniczne o gorących wodach Héviz koło Balatonu. Wypływy gorących wód mineralnych są powszechne w całym kraju, występują aż w 2200 miejscowościach.

Choć krajobraz Wielkiej Niziny Węgierskiej został w znacznej części zmieniony przez człowieka są miejsca, gdzie pierwotne stepy, zwane puszta, zachowały się w stanie nienaruszonym. Należy do nich Park Narodowy Hortobágy między Miszkolcem a Debreczynem.
2008-02-24 Historia Węgier

8000 p.n.e. - Pierwsi mieszkańcy jaskiń w Górach Bukowych. Znaleziska w Subalyuk, Szeleta i innych jaskiniach.
400 p.n.e. - Celtowie wkraczają do Kraju Zadunajskiego. Garncarstwo, wyroby szklane, złoty skarb w Szárazd-Regöly.
I-IV w. - Rzymianie podbijają Panonię, zakładają wiele miast. Ruiny w Aquincum, Gorsium, Szombathely, Peczu i in.
896 - Podbój madziarski. Założenie państwa i przyjęcie chrześcijaństwa przez Stefana I w XI w. Ruiny bazyliki w Székesfehérvár, XI-wieczne krypty w Peczu oraz opactwo Tihany to niemal wszystko, co pozostało z tych czasów.
XIII w. - Najazd Tatarów. Budowa nowych zamków i miast za panowania Beli IV. Kościoły romańskie w Ják, Zsámbék, Oskü i Velemér są tak wspaniale, jak klasztor Pannonhalma. Zamki wzniesione w Ostrzyhomiu, Füzér i Boldogköváralja.
XIV-XV. - Szczytowy rozwój potęgi węgierskiej w Europie pod rządami Andegawenów i Macieja Korwina. Zabytki w Budzie i Wyszehradzie, gdzie architektura gotycka i renesansowa osiągnęła najwyższy poziom rozwoju; zamek Diósgyör w Miszkolcu.
1526-1680 - Po klęsce pod Mohaczem Węgry, ciągle niszczone przez działania wojenne, dostają się na 150 lat pod okupację turecką i habsburską. Köszeg, Sárospatak, Siklós i inne zamki przetrwały w większości bez szwanku, podobnie jak kilka tureckich türbe, dawnych meczetów i minaretów w Peczu i Egerze. Większość średniowiecznych miast została zniszczona. Szeged i Debreczyn na Wielkiej Nizinie przeżywały okres rozkwitu.
1703-1711 - Wojna Rakoczego o niepodległość.
XVII-XVIII w. - Pod panowaniem Habsburgów wiele miast zostało całkowicie odbudowanych wokół nowych centrów; rozpoczęcie budowy pałacu w Budzie i innych gmachów. Drewniane dzwonnice, rzeźbione ławki kościelne i kolorowe sufity kasetonowe w świątyniach w Nyirbator, Zsurk, Csaroda oraz inne kościoły we wschodnich Węgrzech zbudowano częściowo w stylu gotyckim, a częściowo w ludowym odpowiedniku baroku - tym charakteryzuje się większość zabytków XVII i XVIII-wiecznej architektury, np. Belváros w Györ, Veszprém, Székesfehérvár oraz pałac Eszterhazych w Fertöd.
1830-1880 - Po okresie reform i po walkach o niepodległość (1848-1849) Węgry zawarły w 1868 r. kompromis. Rozwój nowych ośrodków przemysłowych - Miszkolc, Saigótarján, Csepel i inne. Most łańcuchowy rozpoczyna cykl budowli w Budapeszcie; wzdłuż nowych alei stawia się wielkie domy. Szeged przebudowano po powodzi w 1879 r. Rozkwit neoklasycyzmu - olbrzymie bazyliki w Egerze, Peszcie i Ostrzyhomiu, dzieła Ybla i Hilda; neogotyku - Baszta Rybacka i zamek Vajdahunyad (z 1896 r., podobnie jak metro); próby Lechnera, który pragnie rozwinąć unikalny węgierski styl, znajdują się w Muzeum Sztuki Stosowanej i budynkach użyteczności publicznej w Kecskemét.
1896 - 1000-letnia rocznica podboju madziarskiego.
1918-1919 - Upadek cesarstwa habsburskiego. Węgry na krótko stają się Republiką Rad. Malarstwo Grupy Ośmiu (Galeria w Szombathely).
Lata 20.-30. XX w. - Węgry tracą dwie trzecie swojego terytorium na rzecz państw ościennych. Regencja admirała Horthyego. Programowe odwołanie do czasów chwały narodowej - wznoszenie Bram Bohaterów w Szegedzie, Köszeg i innych miastach.
1944-1945 - Zajęcie Węgier przez nazistów, masowa zagłada węgierskich żydów i Cyganów. Ciężkie walki z armią radziecką. Bezczeszczenie synagog. Poważne, masowe zniszczenia wojenne w Budapeszcie i innych miastach. Szybka odbudowa.
1948-1956 - Epoka Rákosiego - to plan pięcioletni, terror policyjny i propaganda sukcesu. Dunaújváros i inne nowe miasta, załamanie się urbanizacji i uprzemysłowienia; Pomnik Wyzwolenia i liczne dzieła socrealistyczne.
1956 - Rewolucja Węgierska. Zniszczenie miast - najbardziej ucierpiał Budapeszt.
Lata 60.-70. - Pojawił się kadaryzm - reformy, mające zapewnić społeczeństwu większy dobrobyt. W tym czasie Węgry stały się słynnym wzorem socjalizmu rynkowego we Europie Wschodniej. Ukończenie budowy metra. Ośrodki kulturalne w Györ i Sárospatak przykładami architektury lat 60.i 70.; domy towarowe, hotele i kurorty dookoła Balatonu są typowym budownictwem tego okresu.
Lata 80. - Problemy gospodarcze, które narastają w związku z niedoborem energii, spowodowanym katastrofą w Czernobylu.
Rozpoczęcie budowy tamy w Nagymaros i reaktorów nuklearnych w Paks. Państwo zapowiada zamykanie kopalń i deficytowych zakładów przemysłowych.
1988 - Grósz zastępuje Kadara na stanowisku przewodniczącego partii.
1989 - Po Grószu na czele partii stają Németh i Pozsgay. Rewolucja w sąsiednich państwach: Czechosłowacji i Rumunii.
Odstąpienie od projektu budowy tamy. Usuwanie fortyfikacji na granicy.
1990 - Wolne wybory oddają władzę w ręce rządu utworzonego przez MDF.
1994 - W wyniku wyborów do władzy powracają komuniści.
Księga gości
 
Archiwum
Rok 2012
Styczen
Rok 2011
Grudzień
Listopad
Październik
Wrzesień
Sierpień
Lipiec
Czerwiec
Maj
Kwiecień
Marzec
Luty
Styczen
Rok 2010
Grudzień
Listopad
Październik
Wrzesień
Sierpień
Lipiec
Czerwiec
Maj
Kwiecień
Marzec
Luty
Styczen
Rok 2009
Grudzień
Listopad
Październik
Wrzesień
Sierpień
Lipiec
Czerwiec
Maj
Kwiecień
Marzec
Luty
Styczen
Rok 2008
Grudzień
Listopad
Październik
Wrzesień
Sierpień
Lipiec
Czerwiec
Maj
Kwiecień
Marzec
Luty
Wyszukiwanie
Wyszukaj w tym blogu:
Fraza:
Od kalendarz do kalendarz
 
Zobacz serwisy INTERIA.PL